Mikro yolculuk
İstiridye mantarının içine
Şapkadan moleküle, altı ölçekte. Her kare tarayıcınızda, kodla çiziliyor.
Altı ölçek, tek mantar
Yukarıdaki yolculuğun anlatımı. Görüntüler bilimsel yapıları temsil eden canlandırmalardır; renkler temsilî, ölçek değerleri yaklaşıktır.
- 01
Şapka ve lameller
İstiridye mantarı ağaç gövdelerinde kat kat, raf gibi büyür. Şapkanın altındaki ince yapraklara lamel denir; sporlar bu yaprakların yüzeyinde oluşur.
- 02
Himenyum
Lamelin yüzeyi sık dizilmiş hücrelerle kaplıdır. Olgunlaşan her bazidyumun ucunda sterigma denen dört ince çıkıntı, her birinin ucunda da bir spor bulunur.
- 03
Spor fırlatma
Sporun dibinde küçük bir su damlası büyür: Buller damlası. Damla sporun yüzeyindeki suyla birleştiği an spor, lameller arasındaki boşluğa fırlatılır. Gerçekte bu, göz açıp kapayıncaya kadar olur.
- 04
Miselyum
Spor uygun bir zemine düşerse çimlenir ve hif denen ince iplikler uzatır. Hifler uçlarından büyür, dallanır ve miselyum ağını kurar; gördüğümüz mantar bu ağın meyve gövdesidir. Bu ağın hücrelerinde iki çekirdek bulunur; kıskaç bağlantıları hücre bölünürken bu eşleşmenin korunmasına yardım eder.
- 05
Hücre duvarı
Her hifi saran duvar katmanlıdır: içte sert kitin lifleri, çevresinde esnek bir glukan ağı, dışta proteinler. Duvarın hemen altında hücre zarı bulunur; mantar zarında kolesterol yerine ergosterol vardır.
- 06
Kitin
Kitin, N-asetilglukozamin birimlerinin β(1→4) bağıyla uç uca eklenmesiyle oluşan uzun bir zincirdir. Yan yana dizilen zincirler hidrojen bağlarıyla kenetlenir. Aynı molekül böceklerin dış iskeletinde ve yengeç kabuğunda da bulunur.
Bu yolculuğun başladığı mantarı kendi mutfağınızda izlemek isterseniz:
Deneme kitlerine bakınTers yönden: samanın içinden mantara. Samandan mantara