Mantarların bitkiler gibi tohumu yoktur; çoğalmak için spor üretirler. Satışta "mantar tohumu" adıyla bulduğunuz ürün, yetiştiricilerin tohum yerine kullandığı misel kültürüdür. Bu yazıda mantar tohumunun ne olduğunu, sıvı misel, katı misel ve deneme kiti arasındaki farkı ve hangisiyle başlamanın size uygun olduğunu anlatıyoruz.
Mantar tohumu ile misel aynı şey mi?
Gündelik dilde evet. Yetiştiricilikte "tohum" diye anılan şey misel, yani mantarın ince ipliklerden oluşan, gözle çoğu zaman fark edilmeyen bedenidir. Sporla başlamak yerine misel kullanılır, çünkü misel bilinen bir kültürden çoğaltıldığı için ne yetiştireceğinizi önceden bilirsiniz. Misel ve mantarın yaşam döngüsü hakkında ayrıntıyı Misel nedir? yazımızda bulabilirsiniz.
Mantar tohumu çeşitleri: sıvı misel, katı misel ve deneme kiti
Mantar tohumu üç ana biçimde satılır. Hangisini seçeceğiniz, işin hangi aşamasından başlamak istediğinize bağlıdır.
| Ürün | Ne içerir | Ne için kullanılır |
|---|---|---|
| Sıvı misel | Steril besleyici sıvı içinde misel; 5 cc şırıngada | Steril tahılı ya da besi yerini aşılayıp kendi katı miselinizi üretmek |
| Katı misel | Steril tahıl üzerinde gelişmiş misel | Pastörize samana ya da steril talaşa karıştırıp kendi yetiştirme torbanızı hazırlamak |
| Deneme kiti | Misel ile aşılanmış, kurulmaya hazır kompost | Hiç hazırlık yapmadan evde ilk mantarınızı yetiştirmek |
Sıvı misel
Sıvı misel, steril bir besleyici sıvının içinde gelişen mantar kültürüdür. Steril şırıngayla gelir ve steril tahıla, örneğin steril yulaf ya da kayın talaşına, aşılanarak kullanılır. Az miktarla çok tahılı aşılayabildiğiniz için kendi katı miselini üretmek isteyenlerin tercihidir; temiz çalışma ister. Ayrıntı için Sıvı misel nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Katı misel (tahıl miseli)
Katı misel, steril tahılın misel tarafından sarılmış hâlidir. Yetiştiricilerin "tohumluk" dediği malzeme budur ve doğrudan yetiştirme malzemesine karıştırılır. İstiridye mantarı için bu malzeme çoğunlukla pastörize samandır. Sıvı miselden farkı, sizi tahıl hazırlama adımından kurtarmasıdır.
Deneme kiti
Deneme kitinde misel, yetiştirme malzemesine önceden karıştırılmış ve kutuya yerleştirilmiştir. Siz kutuyu açar, uygun bir köşeye koyar ve rehberdeki günlük bakımı yaparsınız. Mantar yetiştirmeyi ilk kez deneyecekler için en kolay yol budur.
İstiridye mantarı tohumu: hangisini almalı?
İstiridye mantarı evde yetiştirilen türlerin başında gelir ve üç biçimde de bulunur:
- İstiridye mantarı katı miseli: 1 kg'dan 5 kg'a seçenekler. Kendi samanınızı hazırlayıp torbaya dolduracaksanız bunu seçin.
- İstiridye mantarı sıvı miseli: 5 cc şırınga. Steril tahıl üzerinde kendi katı miselinizi üretmek istiyorsanız.
- İstiridye mantarı deneme kiti: hazırlık istemez, kurulmaya hazır gelir.
Pembe ve sarı istiridye gibi farklı renkte istiridye türleri sıvı misel olarak bulunur; türlerin farkları için İstiridye mantarı çeşitleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Mantar tohumu nereden alınır, nelere bakılır?
Mantar tohumu alırken fiyattan önce şu noktalara bakın:
- Tür adı açık mı? Ürün adında türün Türkçe adı, mümkünse Latince adı yazmalıdır. Hangi türü aldığınızı bilmeden doğru yetiştirme koşulunu kuramazsınız.
- Biçim belli mi? Sıvı misel mi, katı misel mi, kurulmaya hazır kit mi? Üçü farklı hazırlık ister; elinizdeki malzemeye uygun olanı seçin.
- Ambalaj kapalı ve temiz mi? Misel steril ortamda tutulur; açılmış, sızdırmış ya da küf veya bulaşma belirtisi taşıyan ürün kullanılmamalıdır.
- Saklama koşulu yazıyor mu? Saklama türe ve ürüne göre değişir; etikette ve ürün sayfasında yazan koşula uyun, ürünü uzun süre bekletmeyin.
- Kullanım rehberi var mı? Özellikle ilk denemede adım adım Türkçe anlatım işinizi kolaylaştırır.
Evde Mantar'daki tüm sıvı misel, katı misel, substrat ve sarf malzemelerini ürünler sayfasında bir arada görebilirsiniz.
Hangisiyle başlamalısınız?
- İlk kez deneyecekseniz: deneme kiti. Hazırlık yoktur, rehberi izlemek yeter.
- Kendi torbanızı hazırlamak istiyorsanız: katı misel ve pastörize saman ya da steril kayın talaşı.
- Kültürü kendiniz çoğaltmak istiyorsanız: sıvı misel, steril yulaf ve isterseniz agarlı petri kabı.
Her yöntemde sonuç; nem, hava, ışık ve sıcaklığı düzenli kontrol etmenize bağlıdır. Adımların tamamı için başlangıç rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mantar tohumu toprağa ekilir mi?
Evde yetiştirilen istiridye gibi türler toprakta değil, pastörize saman ya da steril talaş gibi bitkisel malzemede gelişir. Katı misel bu malzemeye karıştırılır; deneme kitinde bu iş önceden yapılmıştır.
1 kg mantar tohumundan ne kadar mantar çıkar?
Verim türe, kullanılan malzemeye, ortama ve bakıma göre değişir. Bu yüzden bir miktar vaat etmiyoruz; ürün sayfasında ve broşürde yazan kullanım adımlarını izlemenizi öneririz.
Mantar tohumu nasıl saklanır?
Saklama koşulu ürüne ve türe göre değişir. Ürün sayfasında ve paketin etiketinde yazan saklama koşulunu uygulayın, ürünü uzun süre bekletmeden kullanın.
Sıvı misel mi, katı misel mi almalıyım?
Doğrudan samana ya da talaşa karıştırmak istiyorsanız katı misel; steril tahıl üzerinde kendi katı miselinizi üretmek istiyorsanız sıvı misel uygundur. İlk kez deneyecekseniz hazır deneme kiti en kolay başlangıçtır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel yetiştirme danışmanlığı vermiyoruz. Ürün ve siparişinizle ilgili sorular için Bize siteden yazabilirsiniz.